Grote winst met kleine verbeteringen in inhalatietechniek
70% van de patiënten gebruiken hun inhalatiemedicijnen niet op de juiste manier. Vaak maken ze fouten zonder dat ze het zelf door hebben. Daarom speelt de apotheek een belangrijke rol in het aanleren van een goede inhalatietechniek. Apotheker Boris Tyndall en apothekersassistent Anouk Boelen van Service Apotheek van Thoor in Maastricht vertellen hoe zij deze zorg aanpakken.
Waarom is de juiste inhalatietechniek zo belangrijk?
Boris: “Medicijnen in de vorm van tabletten en injecties worden via de bloedbaan opgenomen, terwijl inhalatiemedicijnen direct in de longen terechtkomen. Dit werkt alleen goed als de techniek klopt. Als het medicijn bijvoorbeeld deels in de mond of keel blijft hangen, wordt het niet goed opgenomen en werkt het minder.”
Anouk: “Het gevolg is heesheid, risico op een schimmelinfectie, meer klachten, meer longaanvallen en soms zelfs ziekenhuisopnames. En dat terwijl het vaak eenvoudig te voorkomen is. Daarom kunnen patiënten bij alle Service Apotheken terecht voor inhalatie-instructies.”
Hoe zorgen jullie ervoor dat patiënten het echt goed leren?
Boris: “We nemen de tijd om samen te oefenen. We geven uitleg, doen het voor, en daarna gaan ze zélf aan de slag. Pas als iemand het zelf uitvoert, kunnen we controleren of het goed gaat.”
Anouk: “We gebruiken daarvoor placebo-inhalatoren. Dat zijn inhalatoren zonder medicijnen, waarmee patiënten in de apotheek kunnen oefenen zonder dat ze een overdosis binnenkrijgen. Zo kunnen we rustig corrigeren en stap voor stap de juiste techniek aanleren.”
Welke tips geven jullie het vaakst?
Anouk: “Veel patiënten inhaleren terwijl ze onderuitgezakt zitten op de bank of met hun hoofd te ver naar beneden. Dat werkt niet optimaal. We adviseren daarom altijd om rechtop te zitten of te staan, met de kin iets omhoog. Zo zijn de luchtwegen zo open mogelijk en kan het medicijn dieper de longen in.”
Boris: “Een andere belangrijke tip is eerst goed uitademen voordat je inhaleert. Veel mensen slaan deze stap over. Maar als je longen nog vol lucht zitten, is er weinig ruimte om het medicijn op te nemen. Ook het tempo van inhaleren is belangrijk. Veel patiënten inhaleren te krachtig, zeker bij poederinhalatoren, waardoor het medicijn te snel binnenkomt en niet goed in de kleine luchtwegen terechtkomt.”
Anouk: “Oh, en houd na het inhaleren je adem 10 seconden vast. Dan krijgt het medicijn de tijd om zich diep in de longblaasjes te verspreiden en goed opgenomen te worden.”
Is verkeerd medicijngebruik alleen een probleem bij inhalatoren?
Anouk: “Nee, absoluut niet. Oogdruppels worden bijvoorbeeld ook vaak verkeerd gebruikt. Patiënten knijpen hun oog direct dicht na het druppelen, waardoor een groot deel van de vloeistof weer naar buiten komt. Of het flesje raakt hun oog, wat kan zorgen voor bacteriën in de vloeistof.”
Boris: “Injecties zijn ook een goed voorbeeld. We zagen laatst een patiënt met diabetes die klaagde dat de insuline niet goed werkte. Toen we samen de injectietechniek doornamen, bleek dat hij de naald niet diep genoeg in de huid bracht. Daardoor werd het medicijn niet goed opgenomen. Een kleine correctie in zijn techniek maakte een groot verschil.”
Wat zou je willen zeggen tegen patiënten die denken geen instructie nodig te hebben?
Boris: “De meeste patiënten die hun medicijn verkeerd gebruiken, dénken dat ze het goed doen. Een korte check door de apotheek kan echt het verschil maken. Bovendien: waarom zou je de kans laten liggen om je gezondheid te verbeteren?”
Anouk: “In de Service Apotheek-app staan duidelijke instructievideo’s voor inhalatoren en andere medicijnen. Die zijn handig voor thuis, maar géén vervanging voor persoonlijke begeleiding en samen oefenen. De apotheker of apothekersassistent ziet direct of je het écht goed doet.”